
บทความวิชาการ อุทาหรณ์คดีปกครอง
เรื่อง ศาลกำหนดเวลาที่ได้ค่าขาดไร้อุปการะต่างจากคดีอื่น
ถือเป็นเหตุขอให้พิจารณาคดีใหม่หรือไม่ ?
ถาม การที่ศาลกำหนดเวลา (จำนวนปี) ในการได้รับค่าขาดไร้อุปการะให้แก่บิดามารดาของผู้เสียชีวิตจากเหตุสะพานข้ามแม่น้ำพังถล่ม แตกต่างจากคดีอื่น ถือเป็นเหตุที่จะยื่นคำขอให้พิจารณาคดีใหม่หรือไม่ ?
ตอบ กรณีผู้ฟ้องคดีทั้งสองซึ่งเป็นบิดามารดาของเด็กหญิง พ. ผู้เสียชีวิตจากเหตุสะพานข้ามแม่น้ำป่าสักพังถล่มได้ยื่นคำขอให้ศาลพิจารณาคดีใหม่ตามมาตรา 75 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 อ้างว่า การที่ศาลปกครองสูงสุดในคดีของตนมีคำพิพากษากำหนดให้ได้รับค่าขาดไร้อุปการะเป็นเวลา 20 ปี (ผู้ฟ้องคดีที่ 1 และผู้ฟ้องคดีที่ 2 จะได้รับจนถึงอายุ 71 ปี และอายุ 73 ปี ตามลำดับ) ขัดแย้งกับคำวินิจฉัยของศาลในคดีอื่นที่กำหนดให้ได้รับจนถึงอายุ 80 ปี หรือ 85 ปี
โดยที่การรับฟังข้อเท็จจริงผิดพลาดหรือมีพยานหลักฐานใหม่อันอาจทำให้ข้อเท็จจริงที่ฟังเป็นยุติแล้วนั้นเปลี่ยนแปลงไปในสาระสำคัญตามมาตรา 75 วรรคหนึ่ง (1) หมายถึง การที่ศาลรับฟังข้อเท็จจริงนอกสำนวนคดี หรือไม่ได้รับฟังข้อเท็จจริงที่ปรากฏอยู่ในสำนวนคดี หรือมีพยานหลักฐานที่อาจสนับสนุนข้อกล่าวอ้างของคู่กรณีซึ่งมีอยู่ก่อนที่ศาลปกครองมีคำพิพากษาชี้ขาดคดี แต่ไม่ได้ถูกนำเสนอต่อศาลในระหว่างการแสวงหาข้อเท็จจริง โดยคู่กรณีหรือศาลไม่ทราบถึงความมีอยู่ของพยานหลักฐานนั้นโดยมิใช่ความผิดของคู่กรณี
ส่วนข้อบกพร่องสำคัญในกระบวนพิจารณาพิพากษาที่ทำให้ผลของคดีไม่มีความยุติธรรมตามมาตรา 75 วรรคหนึ่ง (3) หมายถึง ข้อบกพร่องในขั้นตอนการดำเนินกระบวนพิจารณาหรือการพิพากษาของศาลที่ร้ายแรงถึงขนาดทำให้ผลของคดีไม่มีความยุติธรรม
เมื่อศาล (ในคดีของผู้ฟ้องคดีทั้งสอง) ได้ใช้ดุลพินิจกำหนดค่าสินไหมทดแทนในลักษณะที่แตกต่างออกไป โดยจะพิจารณาตามข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นในแต่ละคดีและพิจารณาอย่างรอบคอบและรอบด้าน ทั้งยังต้องอาศัยข้อมูลส่วนบุคคลและพฤติการณ์แวดล้อมทั้งหลายของผู้ถูกกระทำละเมิดและผู้ซึ่งขาดไร้อุปการะ ประกอบกับข้อมูลด้านอายุ อาชีพ การศึกษา รวมถึงเรื่องอื่น ๆ แม้คดีของศาลปกครองสูงสุดและของศาลฎีกาที่ผู้ฟ้องคดีทั้งสองยกขึ้นกล่าวอ้างอาจมีข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายใกล้เคียงกัน แต่ไม่ได้มีผลผูกพันให้ศาลปกครองในคดีนี้ต้องวินิจฉัยไปในทางเดียวกัน อันเป็นอำนาจอิสระในการวินิจฉัยคดี ฉะนั้น การไม่เห็นพ้องด้วยกับคำพิพากษาและโต้แย้งดุลพินิจในการกำหนดค่าสินไหมทดแทนของศาล จึงไม่เข้าเงื่อนไขตามที่กฎหมายกำหนดให้ขอพิจารณาคดีใหม่ได้
อ่านเพิ่มเติม คลิก https://dg.th/mvoaig5yxf
(คำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่ 364/2568)